Wojna o kości – kto wygrał?

  

Żałuję, że nie ma porządnych polskich opracowań Wojny o Kości. A przecież to jedna z najciekawszych historii Dzikiego Zachodu! No trudno. W sumie, to po opublikowaniu tego tekstu, zacząłem się zastanawiać nad tym, czy jesteśmy w stanie ustalić, który z panów paleontologów wygrał ten konflikt?

Na pierwszy rzut oka mogłoby się wydawać, że zwycięzcą Wojny o Kości był Othniel Charles Marsh. To on opisał więcej gatunków dinozaurów niż Edward Drinker Cope (ok. 80 do 56) i miał większe zaplecze finansowe oraz instytucjonalne, dzięki wsparciu Yale i Narodowej Akademii Nauk. Poza tym to jego odkrycia – Allosaurus, Triceratops, Apatosaurus (Brontosaurus), Stegosaurus – do dziś są ikonami paleontologii. Marsh dysponował też skuteczniejszą strategią w zabezpieczaniu stanowisk, zatrudniał lojalnych ludzi i umiał korzystać ze swoich politycznych wpływów.

Jednak jeśli spojrzymy na bilans końcowy, sprawa nie jest już tak jednoznaczna. Cope, mimo mniejszych środków i ciągłych trudności, był bardziej płodnym naukowcem – opublikował ponad 1200 prac i odkrył nie tylko dinozaury, ale też wiele ssaków kopalnych, gadów i ryb. Ponadto, to właśnie Cope doprowadził do upadku Marsha, publikując w 1890 r. serię oskarżeń o defraudację funduszy rządowych. Efektem było odebranie Marshowi finansowania i utrata jego prestiżowej pozycji. 

Kto odkrył więcej dinozaurów?
Marsh: ok. 80 gatunków
Cope: ok. 56 gatunków
Zwycięzca: Marsh wygrywa pod względem ilości nazwanych dinozaurów.

Kto opublikował więcej prac?
Marsh: ok. 300 prac naukowych
Cope: ponad 1200 publikacji
Zwycięzca: Cope był znacznie bardziej płodnym naukowcem, choć nie zawsze dokładnym. Można się zastanowić, ile prac napisał bezpośrednio podczas trwania „wojny". Szacuje się, że ponad połowa całego jego dorobku naukowego, około 800 prac, powstała w czasie rywalizacji z Othnielem Charlesem Marshem w latach 1877–1897.

Kto miał większe wsparcie?   

Marsh:  fundusze Yale, Smithsonian Institution, wpływy polityczne.

Cope: finansował ekspedycje z własnych środków. 

Zwycięzca: Remis. Marsh miał przewagę instytucjonalną, ale Cope na ostatniej prostej mu to wszystko rozwalił. Marsh, jako szef U.S. Geological Survey, został oskarżony przez Cope’a o nadużycia finansowe i niegospodarność. Efekt? Marsh stracił wsparcie rządowe i upadła jego kariera.

Powyższe dyscypliny jednak nie dają odpowiedzi na to, kto wygrał. Wychodzi, ze remis, ale nikogo to nie będzie satysfakcjonowało. Najważniejszą i ostateczną konkurencję zostawiam na koniec. 

Kto się bardziej zbłaźnił, mylił się i zapisał infamią?  

Marsh: Marsh nazwał Brontosaurus excelsus w 1879 roku, jednak w 1903 roku paleontolog Elmer Riggs wykazał, że Brontosaurus jest młodszym synonimem wcześniej nazwanego przez Marsha w 1877 roku Apatosaurus ajax. Riggs uznał, że różnice między nimi nie są wystarczająco istotne, by traktować je jako oddzielne rodzaje. 

Cope: Najbardziej znana wpadka Cope’a to błędna rekonstrukcja szkieletu plezjozaura Elasmosaurus z czaszką umiejscowioną na końcu ogona zamiast na szyi. Marsh i Leidy natychmiast mu to wytknęli. Mimo, że błąd naprawiony, to jest to niezmywalna plama, bo zamiast rozejść się po kościach, stałą się przyczynkiem wojny nomen omen o kości. 

Zwycięzca: Cope. 

Wyjaśnienie: Błąd Marsha funkcjonował przez dekady – nazwa „brontozaur” stała się powszechna w kulturze popularnej i nauce, mimo że formalnie nie istniała jako odrębny rodzaj. Dopiero w 2015 roku analiza filogenetyczna przeprowadzona przez Emanuela Tschoppa, Octávia Mateusa i Rogera Bensona wykazała, że Brontosaurus różni się wystarczająco od Apatosaurusa, by uznać go za odrębny rodzaj. Tym samym po 112 latach Brontosaurus został oficjalnie przywrócony do klasyfikacji naukowej. Wpadka Marsha przestała być wpadką. 

WYNIK KOŃCOWY: 

Wojnę o kości wygrał Othniel Charles Marsh.